Patronem parafii i kościoła w Czaczu jest św. Michał Archanioł.1 Drugie ważne święto parafii to odpust Matki Bożej Szkaplerznej, której obraz jest w ołtarzu głównym.2

Kim jest św. Michał Archanioł

Imię Michał pochodzi od hebrajskiego Mika’el i znaczy „Kto jak Bóg”.3

W Piśmie Świętym Michał pojawia się kilka razy. W Księdze Daniela to „jeden z pierwszych książąt”, który przychodzi z pomocą, a w czasach ostatecznych wystąpi jako „wielki książę”, opiekun narodu wybranego.45 List św. Judy nazywa go archaniołem, który spierał się z diabłem o ciało Mojżesza, ale nie rzucił na niego wyroku, tylko powiedział: „Pan niech cię skarci!”.6 W Apokalipsie Michał i jego aniołowie walczą ze Smokiem, a Smok zostaje strącony z nieba.7

Katechizm przypomina, że istnienie aniołów jest prawdą wiary, a słowo „anioł” oznacza funkcję, nie naturę.8 Kościół w liturgii łączy się z aniołami i szczególnie czci pamięć niektórych z nich: św. Michała, św. Gabriela, św. Rafała i Aniołów Stróżów.9

W sztuce św. Michała przedstawia się zwykle w zbroi, z mieczem, lancą lub oszczepem i tarczą z napisem „Quis ut Deus”, czasem z wagą, a pod jego nogami leży szatan w postaci smoka.10

Święto i odpust parafialny

29 września Kościół obchodzi święto Świętych Archaniołów Michała, Gabriela i Rafała. Wspólny dzień mają od reformy kalendarza z 1969 roku. Wcześniej św. Michała czczono 29 września, św. Gabriela 24 marca, a św. Rafała 24 października.11

W kościele, którego patronem jest św. Michał, jest to uroczystość tytułu kościoła. Przepisy liturgiczne pozwalają obchodzić ją także w niedzielę bezpośrednio przed nią lub po niej.12

W Czaczu odpust ku czci patrona przypada w pierwszą niedzielę po święcie Archaniołów. Tak postanowił biskup Maciej Marian Kurski 3 czerwca 1668 roku, w dniu konsekracji kościoła.1314

Patron w kościele w Czaczu

Pamiątką jubileuszu 350-lecia konsekracji kościoła jest płaskorzeźba przedstawiająca Archanioła Michała. 15 lipca 2018 roku podarowała ją parafii ówczesna burmistrz Gminy Śmigiel Małgorzata Adamczak i płaskorzeźba została w parafii.15

Modlitwa do św. Michała Archanioła

Krótką modlitwę do św. Michała ułożył papież Leon XIII. W 1886 roku polecił, by kapłani odmawiali ją po cichej Mszy świętej; tak było aż do Soboru Watykańskiego II.16 W październiku 2018 roku papież Franciszek prosił, by kończyć nią codzienny różaniec.17

Poniżej tekst polski zatwierdzony przez Konferencję Episkopatu Polski 26 listopada 1999 roku i potwierdzony przez Kongregację Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów 12 maja 2001 roku.18

Święty Michale Archaniele, wspomagaj nas w walce, a przeciw niegodziwości i zasadzkom złego ducha bądź naszą obroną. Oby go Bóg pogromić raczył, pokornie o to prosimy, a Ty, Wodzu niebieskich zastępów, szatana i inne duchy złe, które na zgubę dusz ludzkich po tym świecie krążą, mocą Bożą strąć do piekła. Amen.

Matka Boża Szkaplerzna

16 lipca Kościół wspomina Najświętszą Maryję Pannę z Góry Karmel. Według tradycji karmelitańskiej w nocy z 15 na 16 lipca 1251 roku w Cambridge Maryja ukazała się przełożonemu generalnemu karmelitów św. Szymonowi Stockowi i podała mu szkaplerz zakonu.19

Szkaplerz był pierwotnie wierzchnią szatą zakonników. Z czasem przybrał formę dwóch kawałków płótna na tasiemkach. Jest znakiem przynależności do Maryi i wezwaniem do chrześcijańskiego życia.20

Tę scenę przedstawia obraz w ołtarzu głównym kościoła w Czaczu, według parafii z 1655 roku.2122 Odpust ku czci Matki Bożej Szkaplerznej parafia obchodzi w lipcu, w niedzielę: 17 lipca 2011, 15 lipca 2012 i 15 lipca 2018 roku.232425 W 2018 roku, w roku jubileuszu konsekracji, sumę odpustową odprawił metropolita poznański abp Stanisław Gądecki.26

Inni święci w kościele

W szczycie kruchty od południa jest płaskorzeźba św. Józefa z Dzieciątkiem, a jeden z ołtarzy bocznych ma obraz Matki Bożej Różańcowej.2728 29 i 30 listopada 2016 roku parafię nawiedziła kopia obrazu św. Józefa z kościoła Karmelitów w Poznaniu, która peregrynowała po parafiach archidiecezji.29

Przypisy

  1. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „Odpust Michała Archanioła Patrona Parafii 2016 r.”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2016. ↑
  2. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „Odpust Matki Bożej Szkaplerzej 2012 r.”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2012. ↑
  3. „29 września - Święci Archaniołowie”, Czytelnia, Internetowa Liturgia Godzin, brewiarz.pl, aktualizacja 31.08.2014, brewiarz.pl/czytelnia/swieci/09-29a.php3, dostęp 20.11.2026. ↑
  4. Dn 10,13 i 10,21, „Biblia Tysiąclecia. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu”, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000, biblia.deon.pl, Dn 10, dostęp 20.11.2026. ↑
  5. Dn 12,1, „Biblia Tysiąclecia. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu”, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000, biblia.deon.pl, Dn 12, dostęp 20.11.2026. ↑
  6. Jud 9, „Biblia Tysiąclecia. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu”, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000, biblia.deon.pl, Jud, dostęp 20.11.2026. ↑
  7. Ap 12,7-9, „Biblia Tysiąclecia. Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu”, wyd. V, Pallottinum, Poznań 2000, biblia.deon.pl, Ap 12, dostęp 20.11.2026. ↑
  8. „Katechizm Kościoła Katolickiego”, Pallottinum, Poznań 1994, nr 328-329, katechizm.opoka.org.pl, dostęp 20.11.2026. ↑
  9. „Katechizm Kościoła Katolickiego”, Pallottinum, Poznań 1994, nr 335, katechizm.opoka.org.pl, dostęp 20.11.2026. ↑
  10. „29 września - Święci Archaniołowie”, Czytelnia, Internetowa Liturgia Godzin, brewiarz.pl, aktualizacja 31.08.2014, brewiarz.pl/czytelnia/swieci/09-29a.php3, dostęp 20.11.2026. ↑
  11. „29 września - Święci Archaniołowie”, Czytelnia, Internetowa Liturgia Godzin, brewiarz.pl, aktualizacja 31.08.2014, brewiarz.pl/czytelnia/swieci/09-29a.php3, dostęp 20.11.2026. ↑
  12. Archidiecezja Poznańska, „Kalendarz liturgiczny. Anno Domini 2023/2024”, red. ks. Krzysztof Frąszczak, Kuria Metropolitalna w Poznaniu, Poznań 2023, s. 15-16 („Msza w uroczystość Tytułu miejscowego kościoła”), archpoznan.pl/upload/pdf/rubrycela24.pdf, dostęp 20.11.2026. ↑
  13. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „Odpust Michała Archanioła Patrona Parafii 2016 r.”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2016. ↑
  14. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „Koncert w 350-tą rocznicę konsekracji kościoła w Czaczu”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2018 (ze zdjęciami dokumentu przebudowy z 1653 r. i dokumentu konsekracji). ↑
  15. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „Abp Stanisław Gądecki - odpust Matki Bożej Szkaplerznej”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2018. ↑
  16. Zgromadzenie Świętego Michała Archanioła (michalici), „O modlitwie papieża Leona XIII”, michalici.pl, pewelslemienska.michalici.pl/artykul/o-modlitwie-papieza-leona-xiii, dostęp 20.11.2026. ↑
  17. „Akcja #PrayForTheChurch”, opusdei.org, 3.10.2018, opusdei.org/pl-pl/article/akcja-prayforthechurch, dostęp 20.11.2026. ↑
  18. Zgromadzenie Świętego Michała Archanioła (michalici), „Modlitwy i nabożeństwa ku czci św. Michała Archanioła” (tekst łaciński i polski; przy polskim: „Zatwierdzona przez KEP 26 listopada 1999 r. i potwierdzona przez Kongregację Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów 12 maja 2001 r.”), michalici.pl, michalici.pl/artykul/modlitwy-i-nabozenstwa-ku-czci-sw-michala-archaniola, dostęp 20.11.2026. ↑
  19. „16 lipca - NMP z góry Karmel; szkaplerz karmelitański”, Czytelnia, Internetowa Liturgia Godzin, brewiarz.pl, aktualizacja 06.07.2024, brewiarz.pl/czytelnia/swieci/07-16a.php3, dostęp 20.11.2026. ↑
  20. „16 lipca - NMP z góry Karmel; szkaplerz karmelitański”, Czytelnia, Internetowa Liturgia Godzin, brewiarz.pl, aktualizacja 06.07.2024, brewiarz.pl/czytelnia/swieci/07-16a.php3, dostęp 20.11.2026. ↑
  21. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „O parafii”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, b.d. ↑
  22. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „Odpust Matki Bożej Szkaplerzej 2012 r.”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2012. ↑
  23. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „Odpust Matki Bożej Szkaplerzej 2011 r.”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2011. ↑
  24. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „Odpust Matki Bożej Szkaplerzej 2012 r.”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2012. ↑
  25. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „Abp Stanisław Gądecki - odpust Matki Bożej Szkaplerznej”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2018. ↑
  26. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „Abp Stanisław Gądecki - odpust Matki Bożej Szkaplerznej”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2018. ↑
  27. Ewa Seroka, „Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa: Czacz, kościół par. p.w. św. Michała Archanioła”, 1981, s. 2, pole 13 („Opis”), Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl, karta ewidencyjna z 1981 r., dostęp 20.11.2026. ↑
  28. Ewa Seroka, „Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa: Czacz, kościół par. p.w. św. Michała Archanioła”, 1981, s. 4, pole 24 („Uwagi różne”: wyposażenie), Narodowy Instytut Dziedzictwa, zabytek.pl, karta ewidencyjna z 1981 r., dostęp 20.11.2026. ↑
  29. Parafia pw. św. Michała Archanioła w Czaczu, „Nawiedzenie obrazu Świętego Józefa”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2016. ↑