Poniżej są duszpasterze parafii w Czaczu, których udało się potwierdzić w źródłach. Lista nie jest pełna - zwłaszcza w XVI-XVIII wieku i w XIX wieku są duże luki. Jeśli ktoś ma w domu wspomnienia, zdjęcia albo dokumenty o dawnych proboszczach, prosimy o kontakt z kancelarią.

Średniowiecze

Ze średniowiecza znamy plebanów tylko z pojedynczych wzmianek w aktach sądowych i kościelnych. Rok przy imieniu to rok wzmianki, a nie okres posługi.1

  • 1401 - Wilhelm, pierwszy znany pleban.
  • 1406 - Wielisław.
  • 1426 - Jan z Wróblewa.
  • przed 1447 - Wincenty; zamienił się parafiami i przeszedł do Dokowa (Mokrego).
  • 1473 - Wojciech.
  • 1493 - Marcin, przedstawiony na plebana przez Czackich, współpatronów kościoła.

XIX wiek

  • 1803 - ok. 1837 - ks. Ludwik Ritter (Rytter), kanonik kolegiaty NMP w Poznaniu, później kanonik kapituły metropolitalnej poznańskiej i dziekan kościański. Prowadził parafię 34 lata, obdarował szkołę w Czaczu książkami. Zmarł w 1846 roku.2 W 1832 roku jego zastępcą (substytutem proboszcza), a w latach 1832-1837 wikariuszem w Czaczu był cysters o. Jan Dałkowski.3
  • 1866-1910 - ks. Jan Wiśniewski (1834-1910), wcześniej wikariusz w Dolsku, współzałożyciel pierwszego w Wielkopolsce kółka rolniczego. Proboszcz do śmierci 4 stycznia 1910 roku, pochowany przy kościele w Czaczu.45

XX wiek

  • 1910-1931 - ks. Józef Marciniak (1880-1931), proboszcz od 1 kwietnia 1910 roku, od 1921 roku dziekan śmigielski, honorowy szambelan papieski, krajowy asystent Unii Apostolskiej. Pochowany przy kościele w Czaczu.67
  • lata 30. - 1945 - ks. Kazimierz Pankowski (1879-1945), do 1931 roku proboszcz we Wronkach, w 1935 roku już proboszcz w Czaczu, ostatni proboszcz przed wojną. W czasie wojny przebywał w Rybnej pod Krakowem, gdzie zmarł 12 marca 1945 roku.8910
  • 1939-1941 - parafią opiekował się ze Śmigla ks. Milan Kwiatkowski jako wikariusz substytut parafii w Śmiglu i w Czaczu, do aresztowania 6 października 1941 roku.11
  • 1947-1979 - ks. Milan Kwiatkowski (ur. 1910), więzień Dachau, od 1 marca 1947 roku administrator, później proboszcz. Pracował w Czaczu 32 lata, do emerytury. Pochowany na cmentarzu parafialnym w Czaczu.1213
  • ? - 2005 - ks. Józef Kromski (1931-2015). Zmarł w 2015 roku, spoczywa na cmentarzu w Przyprostyni.1415

XXI wiek

  • 2005-2026 - ks. kan. Piotr Markiewicz, proboszcz od 1 sierpnia 2005 do 31 lipca 2026 roku.1617
  • od 2026 - ks. Robert Bach, proboszcz od 1 sierpnia 2026 roku. Święcenia kapłańskie przyjął w 2002 roku, w latach 2018-2026 był proboszczem w Zbarzewie i Niechłodzie.181920

Przypisy

  1. „Słownik historyczno-geograficzny województwa poznańskiego w średniowieczu”, cz. I, hasło „Czacz”, pkt 5 (wyd. drukowane Wrocław 1982, s. 273-278), wersja internetowa: Instytut Historii PAN, slownik.ihpan.edu.pl, dostęp 20.11.2026. ↑
  2. „Ludwik Ritter (Rytter)”, w: „Wielkopolscy Księża od XVIII do XX wieku”, Wielkopolskie Towarzystwo Genealogiczne „Gniazdo” (oprac. Jacek Piętka), wtg-gniazdo.org, dostęp 20.11.2026: „W roku 1803 powraca do diecezji poznańskiej pozyskawszy prezentę na plebanię w Czaczu, którą zarządza przez 34 lata”. Rok końcowy (ok. 1837) wyliczono z tych 34 lat; informacja z jednego źródła. ↑
  3. „Jan Dałkowski”, w: „Wielkopolscy Księża od XVIII do XX wieku”, WTG „Gniazdo”, wtg-gniazdo.org, dostęp 20.11.2026. ↑
  4. „Jan Wiśniewski”, w: „Wielkopolscy Księża od XVIII do XX wieku”, WTG „Gniazdo”, wtg-gniazdo.org, dostęp 20.11.2026 (ur. 7.10.1834, proboszcz w Czaczu 1866-1910, zm. 4.01.1910). ↑
  5. Jan Pawicki, „Ks. Jan Wiśniewski - proboszcz parafii w Czaczu 1834-1910”, „Wiadomości Śmigielskie” 10/2014, przedruk: Centrum Kultury w Śmiglu, ck-smigiel.pl, dostęp 20.11.2026 (napis na grobie: „proboszczowi w Czaczu od 1866-1910”). Dawna strona parafii („O parafii”) podaje „1864 - 1910”. ↑
  6. „Józef Marciniak”, w: „Wielkopolscy Księża od XVIII do XX wieku”, WTG „Gniazdo”, wtg-gniazdo.org, dostęp 20.11.2026 (ur. 15.09.1880 w Poznaniu, proboszcz w Czaczu od 1.04.1910, kanonicznie instytuowany 12.07.1910, dziekan śmigielski od 23.12.1921, zm. 1931). ↑
  7. Ks. Henryk Ciereszko, „Unia Apostolska Duchowieństwa Diecezjalnego Najświętszego Serca Jezusa”, Biblioteka Cyfrowa Fides, digital.fides.org.pl, s. 4 (śmierć w 1931 r., „przeżył 51 lat”); pochówek: „O parafii”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, b.d., parafiaczacz.pl, dostęp 20.11.2026. ↑
  8. „(Piotr Romuald) Kazimierz Pankowski”, w: „Wielkopolscy Księża od XVIII do XX wieku”, WTG „Gniazdo”, wtg-gniazdo.org, dostęp 20.11.2026 (ur. 31.01.1879 w Ryszewku, święcenia 14.02.1909, „Czacz - proboszcz w 1935”, zm. 12.03.1945 w Rybnej k. Krakowa). Dokładnej daty objęcia parafii nie ustalono; ks. Marciniak zmarł w 1931 r., a ks. Pankowski był proboszczem we Wronkach do 1931 r. ↑
  9. „Kapłani”, Parafia pw. św. Katarzyny we Wronkach, farawronki.pl, dostęp 20.11.2026 (proboszcz we Wronkach 1921-1931); „O parafii”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, parafiaczacz.pl („ostatni przedwojenny proboszcz”). ↑
  10. „Elenchus”, blog parafii Rybna, rybnamalopolska.blogspot.com, dostęp 20.11.2026. Dawna strona parafii wymienia ks. Pankowskiego wśród osób pochowanych przy kościele w Czaczu; nie wiadomo, czy jego ciało przeniesiono z Rybnej. ↑
  11. Jan Pawicki, „Początek okupacji hitlerowskiej w Śmiglu we wspomnieniach ks. Milana Kwiatkowskiego”, „Wiadomości Śmigielskie” 8/2014, przedruk: Centrum Kultury w Śmiglu, ck-smigiel.pl, dostęp 20.11.2026. Rok 1939 to rok aresztowania proboszcza śmigielskiego, po którym ks. Kwiatkowski został substytutem; dokładnej daty nominacji źródło nie podaje. ↑
  12. Tamże (administrator parafii w Czaczu od 1.03.1947, zamieszkał w Czaczu 1.11.1947, „po 32 latach pracy w parafii w Czaczu przeszedł na emeryturę”). ↑
  13. „Milan Aleksander Kwiatkowski”, w: „Wielkopolscy Księża od XVIII do XX wieku”, WTG „Gniazdo”, wtg-gniazdo.org, dostęp 20.11.2026 (ur. 29.05.1910 w Kórniku, administrator od 1947, proboszcz do 1979, pochowany w Czaczu). Rok śmierci według WTG: 1989, według J. Pawickiego: 1985 (23 maja). ↑
  14. „Ogłoszenia parafialne - 26.07.2026 r.”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2026, parafiaczacz.pl, dostęp 20.11.2026 (ks. Markiewicz objął probostwo „po Księdzu Proboszczu Józefie Kromskim”). Nie ustalono, od kiedy ks. Kromski był proboszczem w Czaczu ani czy między nim a ks. Kwiatkowskim był inny proboszcz. ↑
  15. „Pogrzeb śp. Księdza Proboszcza Józefa Kromskiego”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2015, parafiaczacz.pl (pogrzeb 25 maja 2015 r. w Przyprostyni, parafia Zbąszyń); lata życia za: Ks. Leszek Wilczyński, „Ks. Józef Kromski (1931-2015)”, „Miesięcznik Kościelny Archidiecezji Poznańskiej” 67 (2016) nr 3, s. 199-200 (opis bibliograficzny w: „Nasza Przeszłość” t. 140, 2023, ojs.academicon.pl), dostęp 20.11.2026. ↑
  16. „Ogłoszenia parafialne - 26.07.2026 r.”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2026, parafiaczacz.pl, dostęp 20.11.2026: „Dnia 1 sierpnia 2005 roku […] objąłem probostwo w Czaczu. W piątek 31 lipca 2026 roku kończę posługę duszpasterską”. ↑
  17. „Abp Stanisław Gądecki - odpust Matki Bożej Szkaplerznej”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2018, parafiaczacz.pl, dostęp 20.11.2026 („proboszcz Ksiądz Kanonik Piotr Markiewicz”). ↑
  18. „Ogłoszenia parafialne - 26.07.2026 r.”, dawna strona parafii parafiaczacz.pl, 2026, parafiaczacz.pl, dostęp 20.11.2026: „W sobotę 1 sierpnia 2026 roku posługę proboszcza podejmuje Ksiądz Proboszcz Robert Bach”. ↑
  19. „Parafia pw. św. Michała Archanioła”, Archidiecezja Poznańska, archpoznan.pl, dostęp 20.11.2026 („Proboszcz: ks. Robert Bach”). ↑
  20. „Proboszczowie”, Parafie w Zbarzewie i Niechłodzie, zbarzewo-niechłód.pl (Zbarzewo) i (Niechłód), dostęp 20.11.2026. ↑